Ochrona Dróg Oddechowych

Czym jest kategoria: Ochrona dróg oddechowych?

Ochrona dróg oddechowych jest obowiązkowa, gdy środkami technicznymi lub organizacyjnymi nie można obniżyć stężenia zanieczyszczeń poniżej NDS (najwyższe dopuszczalne stężenie). Decyzja o doborze właściwego urządzenia musi opierać się na identyfikacji zagrożenia (rodzaj i stężenie zanieczyszczenia), ocenie ryzyka i ocenie warunków użytkowania. Jednorazowe maski filtrujące FFP chronią wyłącznie przed cząstkami stałymi i aerozolami — nie przed gazami. Dla gazów i par wymagany jest filtr pochłaniający odpowiedniej klasy. Aparaty powietrzne SCBA stosuje się przy niedoborze tlenu i wysokich stężeniach toksycznych.

Rodzaje sprzętu ochrony dróg oddechowych

Maski filtrujące FFP1 (EN 149): redukcja cząstek ≤ 4× NDS. Do lekkich prac z pyłem (drobne prace budowlane, kartony, drewno). Nie chronią przed gazami.
Maski filtrujące FFP2 (EN 149): redukcja ≤ 10× NDS. Prace z betonem, metalem, spawanie, nanomateriały. Obowiązkowe przy COVID-19 i influenzie wg wytycznych GIS.
Maski filtrujące FFP3 (EN 149): redukcja ≤ 20× NDS. Azbest, ołów, promieniowanie radioaktywne, patogeny, spory. Najwyższy poziom ochrony filtrującej.
Półmaski wielorazowe z filtrami (EN 140): do długotrwałych prac. Filtry wymienne A/B/E/K (klasy 1/2/3) dla gazów organicznych, nieorganicznych, kwaśnych i amoniaku. Kombinowane filtry ABEK2 P3 — do prac z mieszaniną zagrożeń.
Maski pełnotwarzowe (EN 136): ochrona jednocześnie oczu, twarzy i dróg oddechowych. Do substancji silnie drażniących, kwasów i przy spawaniu. Filtry jak dla półmasek + filtr P3 do cząstek.
PAPR — oczyszczacze z nadciśnieniem (EN 12941/12942): silnik pompuje oczyszczone powietrze do kaptura lub maski. Dla prac długotrwałych, dla osób z zarostem (maski nie uszczelniają), przy wysiłku fizycznym.
SCBA — aparaty powietrzne (EN 137): niezależne od powietrza otoczenia. Obowiązkowe przy stężeniach IDLH (bezpośrednie zagrożenie życia i zdrowia) i przy niedoborze tlenu < 17%.

Klasy filtrów gazowych — co oznaczają litery?

A — gazy organiczne o temp. wrzenia > 65°C (rozpuszczalniki, farby). B — gazy nieorganiczne (chlor, chlorowodór, siarkowodór). E — dwutlenek siarki, kwas octowy. K — amoniak. P1/P2/P3 — cząstki stałe (P3 = FFP3). Cyfrowy poziom klasy filtra: 1 (≤10× NDS), 2 (≤100× NDS), 3 (≤1000× NDS).

Czas pracy filtra — kiedy wymieniać?

Filtry do gazów organicznych nie mają wskaźnika nasycenia — należy przestrzegać harmonogramu wymiany podawanego przez producenta (typowo 40–200 h pracy lub 6 miesięcy od otwarcia). Filtry P (cząstki) — wymień gdy oddychanie staje się wyraźnie trudniejsze. Maski FFP jednorazowe — jednorazowe użycie lub max 8 h (sprawdź etykietę producenta). Nigdy nie używaj przeterminowanych filtrów — data ważności zaklejona na opakowaniu.

Jak dobrać właściwe ŚOI — przewodnik

Pyły i aerozole — budowa, spawanie, prace drzewne (FFP1/2/3)

FFP1: do 4× NDS — pył wapna, pył cementu, proch drewna twardego spoza listy substancji rakotwórczych. FFP2: do 10× NDS — pył drewna twardego (carcinogen), kwarc, mangan, spawanie. FFP3: do 30× NDS — azbest, radioaktywne cząstki, spory grzybów, substancje CMR. Dopisek D = test pyłem dolomitu (trwałość zatykania). NR = jednorazowa. R = do wielokrotnego użytku (max 1 zmiana lub 8 h).

Gazy i pary organiczne — malarstwo, klejenie, odtłuszczanie (filtry A)

Filtr pochłaniający klasy A (brązowy): pary organiczne o temp. wrzenia > 65°C — rozpuszczalniki, węglowodory, alkohole. Klasa 1 (do 1000 ppm), klasa 2 (do 5000 ppm), klasa 3 (do 10 000 ppm). Zawsze sprawdzaj kartę bezpieczeństwa substancji — niskie tempo przepływu powietrza wydłuża żywotność filtra, ale wysoka wilgotność ją skraca.

Gazy kwaśne i chlor (filtry B), SO₂ (filtry E), amoniak (filtry K)

Filtr B (szary): gazy kwaśne — chlorowodór, pary siarkowe, chlor. Filtr E (żółty): SO₂ do 1%. Filtr K (zielony): amoniak do 1%. Filtry ABEK (wielopochłaniacz) łączą wszystkie klasy — stosowane w laboratoriach chemicznych i przy wieloskładnikowych mieszaninach.

Kombinowane zagrożenia pył + gaz — lakierowanie, spawanie chemiczne

Filtropochłaniacz ABEK P3 — najszersze spektrum dla złożonych mieszanin. Dla spawania aluminium i stali nierdzewnej: P3 lub BEP3. Dla lakierowania proszkowego: A2P3. Przy PAPR (dmuchawach filtrujących) — klasa TH3P: pełne twarzowe szczelność, komfort przez całą zmianę.

Niedobór tlenu lub stężenia IDL (immediately dangerous to life)

Wyłącznie aparat powietrzny SCBA (EN 137) lub SABA (wąż powietrzny). Masek filtrujących NIE można stosować gdy O₂ < 17% lub stężenie zanieczyszczeń przekracza zakres filtru. Czas ochrony SCBA 30–60 min — wystarczający wyłącznie do ewakuacji.

Normy dla tej kategorii ŚOI

EN 149:2001+A1:2009 (maski filtrujące FFP1/2/3), EN 140:1998 (półmaski), EN 136:1998 (maski pełnotwarzowe), EN 14387:2004+A1:2008 (filtry gazowe A/B/E/K/ABEK), EN 12083 (filtry cząstek P1/P2/P3), EN 137 (SCBA aparaty powietrzne), EN 12941/12942 (oczyszczacze z nadciśnieniem PAPR)

Nie wiesz co wybrać?

Nasz ekspert BHP bezpłatnie dobierze właściwy produkt do Twoich zagrożeń i stanowisk — wystarczy opisać nam potrzeby.

Poproś o bezpłatny dobór

Pełne portfolio

Inne kategorie ŚOI

Sprawdź pozostałe kategorie środków ochrony indywidualnej dostępnych w Rena-Pol.

Ochrona głowy Ochrona wzroku i twarzy Ochrona dróg oddechowych Obuwie ochronne i robocze Ochrona i pielęgnacja skóry Ochrona przed upadkiem Ochrona słuchu Ochrona rąk i ramion Apteczki, płuczki i pierwsza pomoc Sorbenty i likwidacja rozlewów Maty i wykładziny ergonomiczne Noże i ostrza bezpieczne Odzież ochronna Odzież robocza i korporacyjna Czyściwa i ręczniki papierowe Znaki BHP, PPOŻ, Piktogramy Kleje, smary, uszczelniacze Czyściwa przemysłowe Odzież antyelektrostatyczna (ESD) Odzież i produkty CLEANROOM Strefa niskich cen Produkty dla kobiet Produkty Eko i zrównoważone

Baza wiedzy BHP

Poradniki i artykuły eksperckie

Praktyczne informacje o normach, doborze ŚOI i przepisach BHP od ekspertów Rena-Pol.

Wszystkie artykuły BHP →