Okulary korekcyjne ochronne — kiedy pracodawca musi je zapewnić?

"Okulary ochronne korekcyjne", "okulary bhp korekcyjne", "nakładki bhp na okulary korekcyjne" — to warianty tego samego pytania: co robić, gdy pracownik z wadą wzroku potrzebuje też ochrony oczu w pracy? W praktyce kryją się tu dwa różne obowiązki prawne, które łatwo pomylić. Wyjaśniamy obydwa.

Dwa różne przypadki — i dwie różne podstawy prawne

Zanim przejdziemy do szczegółów, trzeba rozdzielić dwie sytuacje, które w wyszukiwaniach internetowych często się zlewają w jedno pytanie:

• Okulary korekcyjne do pracy z monitorem ekranowym — obowiązek wynikający z przepisów o bezpieczeństwie pracy przy komputerze, dotyczy pracy biurowej.
• Okulary ochronne z korekcją wzroku (ŚOI) — obowiązek wynikający z oceny ryzyka na stanowisku wymagającym ochrony oczu (pył, odpryski, promieniowanie UV), gdy pracownik nosi okulary korekcyjne.

Okulary korekcyjne do pracy z monitorem — kiedy obowiązują

Podstawą prawną jest Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe, zmienione przez Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 18 października 2023 r. (w mocy od 17 listopada 2023 r.).

Zgodnie z § 8 ust. 2 tego rozporządzenia, pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikowi okulary lub szkła kontaktowe korygujące wzrok (od zmiany z 2023 r. przepis wprost dopuszcza też soczewki kontaktowe jako równoważną opcję), zgodne z zaleceniem lekarza, jeżeli badania okulistyczne w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej wykażą potrzebę ich stosowania podczas pracy przy obsłudze monitora ekranowego.

Obowiązek dotyczy pracownika, który użytkuje monitor ekranowy co najmniej przez połowę dobowego wymiaru czasu pracy. Procedura: pracownik podczas profilaktycznych badań okulistycznych (art. 229 Kodeksu pracy) zgłasza problemy ze wzrokiem związane z pracą przy monitorze → lekarz medycyny pracy stwierdza potrzebę korekcji → pracodawca nieodpłatnie zapewnia okulary lub szkła kontaktowe zgodne z zaleceniem. Przepis nie precyzuje formy zapewnienia (zwrot kosztów, skierowanie do punktu optycznego) — szczegóły wdrożenia ustala pracodawca w regulaminie pracy lub zarządzeniu wewnętrznym.

Okulary ochronne z wkładką korekcyjną — gdy liczy się ochrona oczu

Inna sytuacja: pracownik z wadą wzroku wykonuje pracę, na której ocena ryzyka zawodowego wskazuje konieczność ochrony oczu (odpryski mechaniczne, pył, promieniowanie UV, substancje chemiczne). Tu podstawą jest ogólny obowiązek zapewnienia środków ochrony indywidualnej z Rozdziału IX Kodeksu pracy (art. 2376 § 1) — pracodawca musi dostarczyć ŚOI nieodpłatnie, a środek musi spełniać wymagania oceny zgodności (oznakowanie CE) zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2016/425.

W praktyce oznacza to dwa możliwe rozwiązania:

Niezależnie od wybranego rozwiązania, produkt musi mieć oznakowanie CE i być zgodny z normą PN-EN 166 (ochrona indywidualna oczu — wymagania ogólne). Sam fakt noszenia okularów korekcyjnych przez pracownika nie zwalnia pracodawcy z obowiązku zapewnienia ochrony oczu, jeśli wynika ona z oceny ryzyka — i odwrotnie, standardowe okulary ochronne bez korekcji nie rozwiązują problemu pracownika z wadą wzroku.

Jak dobrać właściwe rozwiązanie

Dobór zależy od rodzaju zagrożenia na stanowisku i indywidualnej wady wzroku pracownika — dlatego warto zacząć od skonsultowania się ze specjalistą BHP. Rena-Pol pomaga w doborze odpowiednich okularów ochronnych korekcyjnych w ramach usługi okulary korekcyjne ochronne, a pełny katalog ochrony oczu i twarzy znajdziesz w kategorii ochrona wzroku i twarzy.

FAQ

Czy pracodawca musi zapewnić okulary korekcyjne do pracy z komputerem? Tak, jeśli badania okulistyczne w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej wykażą taką potrzebę, a pracownik użytkuje monitor ekranowy co najmniej przez połowę dobowego wymiaru czasu pracy. Podstawa prawna: § 8 ust. 2 rozporządzenia ws. bhp na stanowiskach z monitorami ekranowymi, po zmianie z 18 października 2023 r.

Czy pracodawca może zamiast okularów zapewnić soczewki kontaktowe? Tak. Od zmiany przepisów z 17 listopada 2023 r. pracodawca może zapewnić — zgodnie z zaleceniem lekarza — okulary lub szkła/soczewki kontaktowe korygujące wzrok, jako równoważne opcje.

Czym różnią się okulary korekcyjne do monitora od okularów ochronnych korekcyjnych? Pierwsze wynikają z przepisów o pracy z monitorem ekranowym i dotyczą pracy biurowej. Drugie to środek ochrony indywidualnej (ŚOI) wymagany, gdy ocena ryzyka na stanowisku wskazuje konieczność ochrony oczu (np. przed odpryskami, pyłem) u pracownika z wadą wzroku — muszą mieć oznakowanie CE i być zgodne z normą PN-EN 166.

Czy istnieją nakładki ochronne na własne okulary korekcyjne pracownika? Tak — to jedno z dwóch typowych rozwiązań przy konieczności połączenia ochrony oczu z korekcją wzroku, obok okularów ochronnych z wbudowanymi szkłami korekcyjnymi. Wybór zależy od rodzaju zagrożenia na stanowisku i indywidualnych potrzeb pracownika.

Kto pokrywa koszt okularów korekcyjnych do pracy? Pracodawca — zarówno w przypadku okularów do pracy z monitorem ekranowym, jak i okularów ochronnych z korekcją wymaganych jako ŚOI, koszt jest pokrywany nieodpłatnie przez pracodawcę.

Potrzebujesz doboru okularów ochronnych korekcyjnych dla swojego zespołu? Nasi specjaliści BHP pomogą wybrać odpowiednie rozwiązanie. Bezpłatna konsultacja, odpowiedź w ciągu 24 godzin roboczych. Zapytaj eksperta · +48 502 321 900