Kategoria ŚOI

Odzież antyelektrostatyczna (ESD)

Kombinezony ESD, bluzy i spodnie antystatyczne, odzież dla stref ATEX — ochrona przed elektrycznością statyczną.

Zapytaj o dobór ŚOI ← Wszystkie kategorie

Czym jest kategoria: Odzież antyelektrostatyczna (ESD)?

Elektryczność statyczna jest niedocenianym zagrożeniem w nowoczesnych zakładach produkcyjnych. W strefach ATEX (zagrożonych wybuchem) zgromadzony ładunek elektrostatyczny może być źródłem iskry inicjującej wybuch par cieczy palnych lub pyłów. W elektronice — wyładowanie ESD (Electrostatic Discharge) niszczy komponenty półprzewodnikowe bez widocznych śladów, generując reklamacje i koszty. Norma EN 1149-5 określa wymagania dla odzieży antystatycznej stosowanej jako ŚOI w strefach ATEX, a standard IEC 61340-5-1 definiuje wymagania dla środowisk ochrony ESD (EPA — ESD Protected Area). Rena-Pol oferuje pełne zestawy odzieży ESD i ATEX z certyfikatami EN 1149-5.

Różnica między odzieżą ATEX (EN 1149-5) a ESD (IEC 61340)

EN 1149-5 (ATEX): ochrona pracownika przed zapaleniem mieszaniny wybuchowej od jego ciała. Wymóg: całkowite odprowadzenie ładunku przez ciało do podłoża przez buty ESD. IEC 61340-5-1 (EPA/ESD): ochrona produktu (elektroniki) przed wyładowaniem z ciała pracownika. Wymóg: rezystancja systemu odzieży < 10¹¹ Ω. Choć wymagania są różne, wiele produktów spełnia obie normy jednocześnie.

Kompletny zestaw ESD/ATEX — elementy

  • Odzież wierzchnia EN 1149-5: bluzy, spodnie lub kombinezony z tkaninami CARBON CORE (poliester + włókno węglowe w siatce 5×5 mm lub 10×10 mm). Tkaniny z włóknem węglowym zachowują właściwości antystatyczne przez całe życie — nie tracą ich po praniu (w odróżnieniu od wykończeń chemicznych).
  • Buty antystatyczne ESD/AS EN ISO 20345: rezystancja 0,1–100 MΩ. Obowiązkowe do zamknięcia łańcucha rozładowania ładunku. Bez butów ESD odzież ESD nie działa.
  • Rękawice antystatyczne ESD EN 16350: dla prac z elektroniką w EPA. Rezystancja < 10⁹ Ω. Cienkie (0,1–0,2 mm) dla zachowania czucia opuszków.
  • Uziemienie nadgarstkowe: pasek z rezystorem 1 MΩ do bezpośredniego połączenia z uziemioną matą. Do prac stacjonarnych przy stole serwisowym.

Zakaz stosowania zmiękcza do prania

Środki zmiękczające do prania (softener) powlekają włókna tkaniny warstwą izolatora — całkowicie niszczą właściwości antystatyczne. Odzież ESD i ATEX prać wyłącznie w wodzie z delikatnym detergentem bez środków zmiękczających. Temp. prania wg etykiety producenta (typowo 40–60°C). Po 50–100 praniach — weryfikacja rezystancji urządzeniem pomiarowym. Rena-Pol oferuje weryfikację partii odzieży ESD po praniu na zamówienie.

Jak dobrać właściwe ŚOI — przewodnik

Strefy ATEX — obowiązek odzieży EN 1149-5

Strefy ATEX 0/1/2 (gazy palne) i 20/21/22 (pyły palne) wymagają odzieży EN 1149-5 jako ŚOI. Odzież antystatyczna musi być stosowana RAZEM z obuwiem antystatycznym ESD i uziemieniem poprzez podłogę przewodzącą — łańcuch ochrony jest tak skuteczny jak jego najsłabsze ogniwo. Obowiązkowo: zakaz stosowania zmiękcza do prania, zakaz odzieży syntetycznej pod spodem.

Obszary EPA — montaż elektroniki, produkcja PCB, laboratorium półprzewodnikowe

Odzież antystatyczna IEC 61340-5-1 — twarda rezystancja R < 10¹¹ Ω punkt-punkt. Czyszczenie i serwisowanie odzieży ESD w wyznaczonych pralniach — zwykłe pranie może zmieniać rezystancję o 1–2 rzędy wielkości. Rękawice ESD i podeszwy antystatyczne obuwia jako uzupełnienie systemu.

Dobór materiału i kroju do warunków pracy

Tkaniny mieszane poliester + węgiel (CARBON CORE) — trwałe właściwości antystatyczne przez całe życie odzieży. Wiskoza z włóknem węglowym — lżejsza, dla ciepłych środowisk. Kombinezony ESD z kapturem — dla prac w komorach czystych (cleanroom lite). Sprawdź klasę odzieży ESD w dokumentacji producenta dla konkretnego środowiska.

Normy dla tej kategorii ŚOI

EN 1149-1/2/3 (metody badań odzieży antystatycznej), EN 1149-5:2018 (wymagania użytkowe ŚOI antystatycznej), IEC 61340-5-1:2016 (ochrona ESD komponentów elektronicznych), ATEX Dyrektywa 99/92/WE (klasyfikacja stref zagrożonych wybuchem)

Nie wiesz co wybrać?

Nasz ekspert BHP bezpłatnie dobierze właściwy produkt do Twoich zagrożeń i stanowisk — wystarczy opisać nam potrzeby.

Poproś o bezpłatny dobór